علت خشکی پوست چیست؟ 9 دلیل پنهان که پوست شما را خشک می‌کنند

خشکی پوست، پوسته‌پوسته شدن، کشیدگی، خارش و زبری می‌تواند فقط نتیجه هوای سرد یا شست‌وشوی زیاد باشد، اما همیشه ماجرا به همین سادگی نیست. وقتی لایه محافظ پوست نتواند آب را به اندازه کافی نگه دارد، سطح پوست زبر و شکننده می‌شود و عواملی مثل شوینده قوی، دوش آب داغ، رطوبت پایین هوا، افزایش سن، بعضی داروها و برخی بیماری‌های پوستی یا داخلی می‌توانند این وضعیت را تشدید کنند.

بنابراین برای پیدا کردن علت خشکی پوست، تنها نباید به مقدار آبی که می‌نوشید فکر کنید. نوع شوینده، مدت حمام، آب‌وهوا، محصولات مراقبتی، وضعیت سد پوستی و حتی بعضی مشکلات زمینه‌ای اهمیت دارند. 

علت خشکی پوست چیست؟

خشکی و‌ زبری پوست زمانی ایجاد می‌شود که پوست نتواند آب و چربی‌های محافظ خود را به‌خوبی حفظ نماید. در این شرایط، سد دفاعی پوست ضعیف‌تر می‌شود و تبخیر آب از سطح آن افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل ممکن است بعد از شست‌وشو احساس کشیدگی داشته باشید یا روی پوست خود پوسته‌های ریز ببینید.

نباید هر نوع خشکی را به کمبود آب بدن نسبت دهیم. نوشیدن آب برای سلامت عمومی ضروری است، اما پوست خشک همواره به این معنا نیست که بدن شما آب کافی دریافت نکرده است. گاهی مشکل اصلی، آسیب دیدن لایه محافظ سطح پوست است؛ یعنی آب وجود دارد اما پوست توانایی نگه داشتن آن را به اندازه کافی ندارد.

• مصرف برخی داروها
• دوش و حمام طولانی با آب داغ
• هوای سرد و خشک یا کاهش رطوبت محیط
• استفاده مکرر از صابون‌ها و شوینده‌های قوی
• شست‌وشوی بیش از اندازه دست یا صورت
• تماس مکرر با مواد شوینده و مواد شیمیایی
• افزایش سن و کاهش طبیعی چربی پوست
• قرار گرفتن طولانی در معرض نور خورشید
• بیماری‌های پوستی مانند اگزما و پسوریازیس
• بعضی بیماری‌های داخلی مانند مشکلات تیروئید، دیابت و بیماری کلیوی

نکته مهم این است که چند عامل می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. مثلا فردی که پوست مستعد خشکی دارد، در زمستان با آب داغ حمام می‌کند و بعد از آن از شوینده قوی استفاده می‌کند، احتمالا خشکی بیشتری را تجربه خواهد کرد.

چرا پوست خشک می‌شود؟ 

در بسیاری از موارد، دلیل اصلی را باید در عادت‌های روزمره جست‌وجو کرد. حمام آب داغ، شست‌وشوی زیاد و شوینده‌های خشنمی‌توانند چربی‌های طبیعی سطح پوست را کاهش دهند و توانایی پوست برای حفظ رطوبت را پایین بیاورند.

آب داغ ممکن است هنگام حمام حس خوشایندی داشته باشد، اما برای پوستی که از قبل خشک یا حساس است، انتخاب مناسبی نیست. مدت طولانی قرار گرفتن در آب نیز می‌تواند مشکل را بیشتر کند. متخصصان پوست اغلب حمام کوتاه با آب ولرم را توصیه می‌کنند و پیشنهاد می‌شود بعد از حمام، پوست به‌آرامی خشک شود و بلافاصله مرطوب‌کننده روی پوست کمی مرطوب استفاده شود.

نوع شوینده نیز اهمیت زیادی دارد. کف زیاد همیشه به معنای پاک‌کنندگی بهتر نیست. برخی محصولات پاک‌کننده می‌توانند چربی طبیعی پوست را بیش از حد کاهش دهند و پس از شست‌وشو احساس کشیدگی ایجاد کنند.

این تغییرات ساده ممکن است از تعویض مداوم محصولات مراقبتی مؤثرتر باشند؛ چون به جای پوشاندن مشکل، یکی از عوامل ایجادکننده آن را کاهش می‌دهند.

خشکی پوست صورت و بدن چه تفاوتی دارد؟

خشکی می‌تواند در صورت، دست‌ها، پاها، آرنج، اطراف دهان و دیگر قسمت‌های بدن ایجاد شود، اما شدت و علت آن در همه نقاط یکسان نیست. خشکی پوست صورت اغلب بیشتر تحت تاثیر شوینده‌ها، محصولات مراقبتی، آب‌وهوا، نور خورشید و استفاده بیش از اندازه از محصولات فعال قرار می‌گیرد.

پوست دست نیز به دلیل شست‌وشوی مکرر و تماس با مواد شوینده، بیشتر در معرض از دست دادن چربی محافظ قرار دارد. در مقابل، ساق پا، آرنج و کف پا ممکن است به دلیل ضخامت پوست، اصطکاک و شرایط محیطی دچار زبری و پوسته‌ریزی شوند. برای خرید قرص کلاژن پلاس ال لیزین و ویتامین سی کلیک کنید.

یک نکته مهم درباره صورت، تفاوت میان پوست خشک و پوست دهیدراته است. خشکی پوست بیشتر به ویژگی و وضعیت چربی و سد پوستی مربوط می‌شود، در حالی که دهیدراته شدن به کاهش آب در لایه سطحی پوست اشاره دارد. بنابراین حتی پوست چرب هم می‌تواند دهیدراته شود. برای مراقبت از پوست خشک صورت، چند اصل کاربردی اهمیت بیشتری دارند:

• صورت را با آب داغ نشویید
• شوینده ملایم و غیرتحریک‌کننده انتخاب کنید
• بعد از شست‌وشو، پوست را با حوله نسابید
• در طول روز از پوست در برابر نور خورشید محافظت کنید
• مرطوب‌کننده را زمانی بزنید که پوست هنوز کمی رطوبت دارد
• در صورت خشکی شدید، محصولات کرمی یا پمادی معمولا از لوسیون‌های بسیار سبک مناسب‌تر هستند

ترکیباتی مانند سرامیدها، گلیسیرین، هیالورونیک اسید و اوره می‌توانند در محصولات مراقبت از پوست خشک مفید باشند؛ البته انتخاب ترکیب و غلظت مناسب به محل مصرف و شدت خشکی نیز مربوط است.

چه بیماریهایی باعث خشکی پوست میشود؟

خشکی پوست اغلب با عوامل محیطی و مراقبتی توضیح داده می‌شود، اما خشکی مداوم یا شدید گاهی می‌تواند همراه برخی بیماری‌ها یا مشکلات پوستی باشد. اگزما، پسوریازیس، درماتیت سبوره‌ای و برخی انواع درماتیت از مشکلات پوستی هستند که می‌توانند با خشکی و پوسته‌ریزی همراه شوند.

در کنار بیماری‌های پوستی، بعضی مشکلات داخلی نیز ممکن است با خشکی همراه باشند. همچنین می‌توان به بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری تیروئید و بیماری کلیوی اشاره نمود. به علاوه، برخی داروها می‌توانند خشکی پوست را به عنوان عارضه جانبی ایجاد یا تشدید کنند.

این موضوع به این معنا نیست که هر فرد با پوست خشک، بیماری زمینه‌ای دارد. اتفاقا در بسیاری از افراد، اصلاح مراقبت روزانه و استفاده منظم از مرطوب‌کننده مشکل را کنترل می‌کند. اما وقتی خشکی بدون دلیل واضح باقی می‌ماند، مرتب برمی‌گردد یا همراه با مشکلات دیگری ظاهر می‌شود، بررسی تخصصی ارزشمندتر می‌شود. به‌خصوص در شرایط زیر بهتر است با پزشک یا متخصص پوست مشورت کنید:

• خارش شدید خواب یا فعالیت روزانه را مختل می‌کند
• پوست ترک‌های عمیق پیدا کرده یا خونریزی دارد
• همراه خشکی، التهاب، تورم یا زخم ایجاد شده است
• احتمال می‌دهید یک دارو باعث تشدید مشکل شده باشد
• خشکی همراه با سایر مشکلات جسمی ایجاد شده است
• خشکی برای مدت طولانی باقی مانده و با مراقبت معمول بهتر نمی‌شود

در این شرایط، درمان فقط با یک کرم مرطوب‌کننده ممکن است کافی نباشد و باید علت اصلی بررسی شود.

این‌ مقاله را از دست ندهید: آکنه هورمونی در زنان و مردان + مهم‌ترین علل آن

برای درمان خشکی شدید پوست چه کنیم؟

مهم‌ترین کار، کاهش عواملی است که آب و چربی محافظ پوست را از بین می‌برند و در کنار آن، رطوبت موجود را حفظ کنید. مرطوب‌کننده مناسب، شوینده ملایم، حمام کوتاه با آب ولرم و استفاده منظم از محصولات محافظ سد پوستی پایه مراقبت از پوست خشک هستند.

مرطوب‌کننده فقط یک محصول آرایشی برای نرم شدن موقت پوست نیست. ترکیبات مختلف این محصولات می‌توانند آب را جذب کنند، پوست را نرم کنند یا یک لایه محافظ ایجاد کنند که از تبخیر سریع رطوبت جلوگیری کند. برای نمونه، گلیسیرین و هیالورونیک اسید در گروه موادی قرار می‌گیرند که به نگهداری آب کمک می‌کنند و ترکیباتی مانند وازلین می‌توانند تبخیر آب را کاهش دهند. برای ایجاد یک روتین ساده، این ترتیب کاربردی است:

1. پوست را با شوینده ملایم تمیز کنید
2. از آب داغ استفاده نکنید
3. پوست را به‌آرامی خشک کنید
4. در فاصله کوتاهی بعد از شست‌وشو مرطوب‌کننده بزنید
5. در طول روز، در صورت نیاز مرطوب‌کننده را تجدید کنید
6. در برابر نور خورشید از پوست محافظت کنید
7. تماس پوست با مواد شوینده و محرک را کاهش دهید

برای پوست خیلی خشک، کرم‌ها و پمادهای غلیظ‌تر اغلب توانایی بیشتری برای حفظ رطوبت نسبت به لوسیون‌های سبک دارند. انتخاب نهایی باید با توجه به محل استفاده و واکنش پوست انجام شود.

یک اشتباه دیگر، اسکراب کردن پوست خشک برای از بین بردن پوسته‌هاست. وقتی سد پوستی آسیب دیده، سایش شدید می‌تواند تحریک را بیشتر کند. هدف مراقبت از پوست خشک، برداشتن اجباری پوسته‌ها نیست؛ باید شرایطی ایجاد شود که پوست فرصت بازسازی سد محافظ خود را داشته باشد. برای خرید قرص ادونسیس کلیک کنید.

سخن پایانی

در بیشتر موارد، خشکی پوست نتیجه ترکیبی از کاهش رطوبت، آسیب سد محافظ پوست و عواملی مثل شوینده‌های قوی، آب داغ، هوای خشک و مراقبت نادرست است؛ با این حال خشکی مداوم گاهی نیاز به بررسی علت زمینه‌ای دارد. مهم‌ترین کار، فقط اضافه کردن یک محصول جدید نیست؛ باید عواملی را که رطوبت پوست را از بین می‌برند نیز اصلاح نمود.

حمام کوتاه با آب ولرم، شوینده ملایم، مرطوب کردن پوست بلافاصله پس از شست‌وشو و محافظت در برابر عوامل محیطی، پایه یک مراقبت منطقی هستند. در صورتی که خشکی شدید باشد، ترک بخورد، خونریزی کند، با خارش آزاردهنده همراه شود یا با مراقبت معمول بهتر نشود، مراجعه به متخصص پوست انتخاب مطمئن‌تری است.

سوالات متداول 

چرا پوستمان با وجود استفاده از مرطوب‌کننده باز هم خشک می‌شود؟

ممکن است شوینده نامناسب، آب داغ، شست‌وشوی مکرر یا هوای خشک همچنان سد پوستی را تحت فشار قرار دهد. نوع مرطوب‌کننده نیز مهم است؛ در خشکی شدید، محصولات بسیار سبک ممکن است قدرت کافی برای حفظ رطوبت نداشته باشند.

علت خشکی پوست صورت چیست؟

خشکی صورت می‌تواند از هوای خشک، شست‌وشوی زیاد، محصولات پاک‌کننده قوی، نور خورشید و آسیب سد پوستی ناشی شود. بعضی بیماری‌های پوستی و برخی داروها نیز می‌توانند این وضعیت را ایجاد یا تشدید کنند.

آیا کمبود آب بدن باعث خشکی پوست می‌شود؟

کم‌آبی بدن می‌تواند بر وضعیت پوست اثر بگذارد، اما هر پوست خشکی به معنای کمبود آب بدن نیست. بسیاری از موارد به اختلال در حفظ رطوبت سطح پوست، کاهش چربی محافظ یا عوامل محیطی و مراقبتی مربوط می‌شوند.

برای خشکی پوست چه نوع مرطوب‌کننده‌ای مناسب است؟

در خشکی قابل توجه، کرم‌ها و پمادهای غلیظ‌تر معمولا توانایی بیشتری برای حفظ رطوبت دارند. ترکیباتی مانند گلیسیرین، سرامیدها، هیالورونیک اسید و اوره نیز در بسیاری از محصولات مخصوص پوست خشک استفاده می‌شوند.

آیا خشکی پوست می‌تواند نشانه بیماری باشد؟

گاهی بله، به‌خصوص زمانی که خشکی شدید، مداوم یا عودکننده باشد. مشکلاتی مانند اگزما، پسوریازیس، بیماری تیروئید، دیابت و بیماری کلیوی از مواردی هستند که می‌توانند با خشکی پوست همراه شوند. این موضوع به‌تنهایی به معنای وجود بیماری نیست و تشخیص به بررسی پزشک نیاز دارد.

منبع:

mayoclinic.org